🔒 Rusya’dan Uçtan Uca Şifrelemeye Yeni Darbe: Apple FaceTime Yasaklandı! Gerekçe: Terör ve Dolandırıcılık

” WhatsApp ve Telegram’dan Sonra FaceTime: Rusya’da Dijital İzolasyon Derinleşiyor. “

Yasak Dalgaları Sürüyor: FaceTime Listeye Eklendi

Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor), Apple’ın popüler görüntülü ve sesli arama hizmeti FaceTime‘a ülke genelinde erişim engeli getirdiğini doğruladı. Bu kararla birlikte, Rusya’daki iPhone, iPad ve Mac kullanıcıları, bu uygulamayı kullanarak arama yapmakta büyük zorluklar yaşamaya başladı.

Bu engelleme, ülkenin son aylarda aralarında Snapchat ve daha önce de Roblox‘un bulunduğu yabancı teknoloji platformlarına yönelik art arda getirdiği kısıtlamaların en yenisi olarak kayıtlara geçti.

Resmi Gerekçe: “Suç Faaliyetlerinin Koordinasyonu”

Roskomnadzor ve kolluk kuvvetleri, yasağın arkasındaki temel gerekçeyi, uygulamanın “terör saldırıları düzenlemek, dolandırıcılık ve diğer suçları işlemek” amacıyla kullanılması olarak açıkladı.

Ancak bu resmi gerekçenin altında yatan en kritik teknik neden, FaceTime’ın uçtan uca şifreleme (End-to-End Encryption) kullanmasıdır.

• Şifreleme Sorunu: FaceTime aramaları, Apple tarafından dahi dinlenemeyecek şekilde şifrelenmiştir. Rus yetkililer, özellikle Federal Güvenlik Servisi (FSB), kolluk kuvvetlerinin suç faaliyetlerini önlemek için bu şifreli iletişimi izleme seçeneği sunulmasını talep etmektedir.
• Apple’ın Tavrı: Apple, kullanıcı gizliliğini ve güvenliğini koruma politikası gereği, bu tür bir “arka kapı” (backdoor) açma veya şifreleme anahtarlarını hükümetlerle paylaşma taleplerine küresel çapta direnmektedir. Rusya’nın yasağı, bu teknoloji devi ile Moskova arasındaki süregelen gizlilik/güvenlik çatışmasının bir sonucu olarak görülüyor.

Rusya’daki Dijital İzolasyon Artıyor

FaceTime yasağı, Rusya’nın Batılı sosyal medya ve iletişim araçlarına yönelik sistematik baskısının son adımıdır. Ülkede halihazırda:

• Meta Platformları (Facebook ve Instagram) “aşırılık yanlısı” ilan edilerek yasaklanmış durumda.
• Twitter/X uzun süredir kısıtlı erişime sahip.
• WhatsApp ve Telegram üzerinden yapılan aramalar (sesli/görüntülü) da güvenlik endişeleriyle kısıtlanmış, bazı durumlarda mesajlaşma dahi engellenmiştir.

Yasaklar silsilesi, Rus vatandaşlarının haber ve iletişim kaynaklarına erişimini giderek daraltarak ülkeyi uluslararası dijital ekosistemden izole etme eğilimini derinleştiriyor. Rus halkının bu engelleri aşmak için yoğun bir şekilde VPN (Sanal Özel Ağ) hizmetlerine yöneldiği biliniyor.

Türkiye’deki Durumla Karşılaştırma

Türkiye’de de zaman zaman benzer iletişim platformlarına erişim kısıtlamaları veya idari engellemeler getirilse de, bu durumun Rusya’daki gibi sistematik ve ideolojik bir izolasyona dönüşmediği görülüyor.

• Kısıtlamaların Odağı: Türkiye’deki kısıtlamalar (örneğin Roblox ve zaman zaman Twitter/X), genellikle “milli güvenlik, terörle mücadele, çocuk istismarı veya toplumsal ahlaka aykırı içerik” gerekçeleriyle ve mahkeme kararıyla uygulanıyor.
• Temsilcilik Baskısı: Türkiye, yabancı sosyal medya platformlarından (Meta, X, TikTok vb.) yerel temsilcilik açmasını ve Türk hukuku uyarınca yasa dışı kabul edilen içeriği kaldırmasını talep etti ve bu talepler büyük ölçüde kabul gördü.
• FaceTime: Apple’ın FaceTime uygulaması, Türkiye’de herhangi bir erişim engeli veya kısıtlama olmadan normal şekilde çalışmaya devam etmektedir.

Rusya’daki durum ise, yabancı teknolojinin hükümetin denetiminden çıkmış uçtan uca şifreleme özelliğini kabul etmeyerek doğrudan engellemeye gitme eğilimi göstermesiyle, Türkiye ve diğer Batı ülkelerindeki yasal uyum taleplerinden ayrılıyor.