Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) iştiraki Baykar tarafından geliştirilen Bayraktar Kızılelma ile Avustralya/ABD ortak yapımı Boeing MQ-28A Ghost Bat (eski adıyla Loyal Wingman), otonom savaş uçaklarının geleceğini temsil ediyor. Her iki platform da insanlı jetlere “sadık kanat adamı” (Loyal Wingman) olarak eşlik etme ve yüksek riskli görevleri üstlenme vizyonuyla inşa edildi.
Ancak tasarımları, maliyet yapıları ve operasyonel felsefeleri açısından önemli farklılıklar taşıyorlar.
1. Temel Teknik Karşılaştırma
| Özellik | Bayraktar Kızılelma (Türkiye) | Boeing MQ-28A Ghost Bat (Avustralya/ABD) |
| Geliştirici/Üretici | Baykar (Türkiye) | Boeing (Avustralya ile ortak geliştirme) |
| Rol (Birincil) | Muharip İnsansız Uçak Sistemi (MİUS), Hava-Yer/Hava-Hava | İnsansız Hava Muharebe Teknolojisi (UCAAT), Keşif/Kanat Adamı |
| Motor Tipi | Turbofan (Ukrayna üretimi AI-25TLT/AI-322F veya Türk motoru) | Turbofan (Tipi genellikle gizli tutuluyor) |
| Maksimum Hız | Süpersonik (Ses Hızının Üstü – 1.5+ Mach hedefi) | Yüksek Subsonik (Ses Hızının Altı – ~0.8 Mach tahmin ediliyor) |
| Seyir Menzili | ~900 km (İlk versiyonlar) | ~2600 km (1400 deniz mili) |
| Mühimmat Kapasitesi | Yüksek (İç/Dış İstasyonlar) | Orta (İç bölmeler – Modüler görev yükü) |
| Kalkış/İniş | Konvansiyonel (Pist) ve Kısa Pist/Uçak Gemisi | Konvansiyonel (Pist) |
| Durum | Test ve geliştirme aşaması (2025 sonu/2026 envanter hedefi) | Seri üretim (2027 RAAF envanter hedefi) |
2. Olumlu Yönler ve Üstünlükler
| Alan | Bayraktar Kızılelma’nın Üstünlükleri | Boeing MQ-28A Ghost Bat’ın Üstünlükleri |
| Hız ve Saldırı Gücü | Süpersonik Hız (Hedef): Ses hızını aşma yeteneği sayesinde daha hızlı angajman ve kaçınma. Muharip Rol: Hava-Hava füzeleri ve derin saldırı yeteneği birincil hedef. | Menzil ve Otonomi: Daha uzun menzil (2600 km) ile Pasifik bölgesindeki geniş alanlarda keşif ve devriye için ideal. |
| Operasyonel Esneklik | Uçak Gemisi Uyumlu: TCG Anadolu gibi kısa pistli gemilerden kalkış/iniş yeteneği, operasyonel menzili ve stratejik derinliği artırır. | Modülerlik: Değiştirilebilir burun konisi ve modüler görev yükü bölmeleri, hızlı görev değişimi sağlar (Elektronik Harp > Keşif). |
| Maliyet ve İhracat | Düşük Tahmini Maliyet: Baykar’ın kanıtlanmış düşük maliyetli, yüksek performanslı üretim felsefesi. İhracat Potansiyeli: Halihazırda uluslararası ilgi yüksek. | Kanıtlanmış “Loyal Wingman” Deneyimi: RAAF’ın büyük siparişi (100 adet) ve ABD’nin desteğiyle MUM-T konseptinde daha hızlı olgunlaşma. |
3. Olumsuz Yönler ve Zorluklar
| Alan | Bayraktar Kızılelma’nın Zorlukları | Boeing MQ-28A Ghost Bat’ın Zorlukları |
| Seri Üretim Riskleri | Motor Tedariki: Süpersonik performansı sağlayacak yerli motorun seri üretimi ve tedarik sürekliliği kritik bir zorluktur. | Saldırı Rolü Sınırlaması: Tasarımı, birincil olarak keşif, koruma ve elektronik harbe odaklanmıştır. Kızılelma gibi aktif bir saldırı platformu olması hedeflenmemiştir. |
| Otonomi Olgunluğu | Tıpkı Ghost Bat gibi, MUM-T (İnsanlı-İnsansız Takım Oluşturma) ve otonom karar verme yazılımlarının sahada tam anlamıyla kanıtlanması zaman alacaktır. | Teknoloji Transferi Kısıtlaması: ABD teknolojisinin katılımı nedeniyle, Avustralya’nın ihracat konusunda bürokratik engellerle karşılaşma olasılığı daha yüksektir. |
| Menzil (İlk Versiyon) | İlk versiyonların menzili, Ghost Bat’e kıyasla daha düşüktür; bu da uzun okyanus ötesi görevlerde operasyonel sınırlama yaratabilir. | Yüksek teknolojiye rağmen, seri üretimin başlangıç maliyeti, Türk muadilinden daha yüksek olabilir. |
4. Sonuç: Farklı Rollerde İki Lider
Kızılelma ve Ghost Bat, aynı otonom savaş vizyonunu paylaşsalar da, farklı stratejik ihtiyaçlara cevap veriyorlar:
- Bayraktar Kızılelma: Türkiye’nin deniz gücünü pekiştiren, agresif, süpersonik bir muharip uçak olmayı hedefliyor. Odak noktası, yüksek hızlı angajman ve tam saldırı yeteneğidir. Uçak gemisi uyumu, bölgesel güç projeksiyonunda kilit rol oynayacaktır.
- Boeing MQ-28A Ghost Bat: Avustralya’nın geniş Pasifik coğrafyasındaki caydırıcılık ihtiyacına cevap veren, uzun menzilli, modüler ve elektronik harp ağırlıklı bir destek platformudur. Odak noktası, insanlı jetleri korumak ve riskli alanlarda bilgi toplamaktır.
Her iki uçak da kendi ülkelerinin savunma sanayi kapasitesini gösteriyor ve gelecek on yılın hava savaşlarının nasıl yapılacağını yeniden yazıyor.
